News

Alevilik ve Soykırımın Güncelliği

Maraş katliamı halen de süren ve etkilerini gösteren politik ve hukuki sonuçları olan bir katliamdır ve dahası bir soykırımdır. Alevi katliamlarının hem devlet ve hem de toplumsal şiddet ile bu şekildeki buluşmasının doğru hukuki eleştirisinin yapılması ve buna ilişkin bir ceza hukuku kürsüsünün açılması hem Türkiye hukuk düzeninin temel karakteristiğini hem de Aleviliğin Türkiye’nin hukuk düzeni içinde nereye yerleştirildiğini açıklıkla ifşa edecek niteliktedir. Alevilik ve hak bahsi açısından en önemli noktalardan birisi işte bu soykırım sorunudur ve üzerinde daha ciddiyetle düşünülmeye başlanmalıdır.
-  A  +

Orhan Gazi Ertekin - Alevi çalışmalarının hak, hukuk ve adalet bahsindeki kavramsal hazırlıksızlığı giderek açığa çıkıyor. Bu durum hem “Alevilik çalışmaları” hem de “Alevilerin çalışmaları” için geçerli. Alevilik çalışmalarında hukuk araştırmalarının disiplinini edinme ve soruları bir de burada sorup cevaplama, bir bilgi ve disiplin alanına dönüştürme ihtiyacı her nasılsa hissedilmemiş, Alevilerin ise kendilerine yönelen her soruyu çok kolay anlaşılıp mazur görülebilecek bir “mağduriyet” üzerinden anlama eğilimi hak bahsi ile ilişkilerini reaksiyoner bir kısıtlılık içinde tutmak sonucunu doğurmuş. Örneğin Hanefi fukahasına gösterilen olağanüstü ilgi yok Alevilik çalışmalarında. Alevilerde de “hak” bahsi ile nasıl ilişkileceklerine dair soruşturmalara rastgelinmiyor. Sorunu daha da kısıtlı ve zor hale getiren bir şey daha var ki o da “Alevilik çalışmaları” ile “Alevilerin çalışmaları”nın neredeyse özdeş hale gelmesi. Böylece Alevilik çalışmaları nesnellik ve kamusallık özelliğini belirli ölçüde yitirerek Alevilerin kendi içindeki ucu bucağı olmayan çekişmelerin ve farklı “kültürel sermaye”lerin kıskanç biçimlerde hesaplaştığı bir öznellikler sahasına dönüşüyor.

Alevilik ve Aleviler üzerine yapılan her yeni bilimsel çalışmanın, her örgütsel girişim ve politik temsil davetinin ve tabii ki her farklı “hak” bahsinin kalıcı bir toplumsal ihtiyaca işaret etmediği sürece geleneksel çekişmelere işlevselliği açısından değerlendirilme tehlikesi de buradan doğuyor kuşkusuz. Şimdi ben burada o geniş öznellikler sahasının mümkün olduğu kadar dışında durmaya çalışarak Alevilik ve hukuk meselesinin neden önemli olduğunu bir kez daha anlatmaya girişecek ve “Alevilik ve Hukuk” alanına ilişkin bilimsel ve politik girişimlerin hem Aleviler hem de Alevi olmayanların toplumsal yaşam imkanları için ne kadar anlamlı olduğunu fark ettirmeyi deneyeceğim. İlk olarak Aleviliğin hak ve hak hareketleri bağlamında heterojen bir din-mezhep-yol olarak homojen etnik-kültürel gruplarla karıştırılması eleştirisinin ne kadar sorunlu olduğunu göstermeye çalışacak ve bunun özelikle de Alevilerin yüzlerce yıldır ve halen temel ve güncel bir sorunu olan soykırım fiilleri yönünden ne tür sakıncalar barındırdığını temel tartışma konusu yapacağım. Bu arada İBB tarafından bastırılan broşüre ilişkin tartışmaların da bu bahisle doğrudan ilgili olduğunu zannediyorum.

[...]

Yazının devamı için: Gazete Duvar

https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2020/04/29/alevilik-ve-soykirimin-guncelligi/