Nesi Altaras - Başlık ülke genelinde olsa da Şanlı’nın kitabı tamamen Doğu ve Güneydoğu Anadolu Yahudilerinin göçleri, kültürü ve hafızası ile ilgili. İsrail’e göç etmiş olan 77 Doğu Yahudi’si ile görüşen (Şanlı 2019, 9) araştırmacı unutulmaya yüz tutmuş hikayeleri ve tarihi kayıt altına alıyor. Kitabında Urfa, Antep, Siverek, Diyarbakır, Çermik, Nusaybin, Mardin, Başkale-Van, Hakkari, ve Cizre Yahudilerinin geleneklerini, göçlerini ve hafızalarını anlatıyor.Bu önemli kitap ve ilginç araştırma alanı konusunda Süleyman Şanlı ile yazılı bir söyleşi yaptık.
Doğu ve Güneydoğu Yahudileri ile ilgilenmeye nasıl başladınız?
Yeditepe Üniversitesi Antropoloji bölümü Doktora programı ders dönemi esnasında Doğu ve Güneydoğu Yahudileri ile ilgilenmeye başladım. Aslında doktora programına burslu olarak farklı bir konuda çalışmak üzere kabul almıştım. Ancak Doğu Yahudileri hakkında araştırmalarımı arttırınca ve bu alanda bilimsel açıdan bir boşluk olduğunu görünce tez konumu da bu yönde değiştirmeye karar verdim. Ardından o sene İsrail hükümeti tarafından verilen Doktora araştırma bursunu kazanarak Tel Aviv Üniversitesi, Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African Studies’te bir yıl boyunca araştırmalarda bulundum.
Aslında tüm bu hikayenin çıkış noktası Cizre’dir diyebilirim. Çünkü her şey dayımın Cizre’de bulunan dükkanına adres sormak için uğrayan bir turist kafilesi ile başladı. Dayım, sorulan adresin yerini tarif ettikten sonra onlara ‘Siz buralı değilsiniz galiba? Nereden geliyorsunuz?’ diye sorduğunda: “Biz, İsrail’den geldik, Yahudi’yiz ama aslen buralıyız. Yıllar önce göç edip İsrail’e gittik. Sorduğumuz adreste bizim eskiden oturduğumuz mahalledir.” diye cevap vermişler. Dayım bunu bana anlattığında büyük bir merakla Cizre’de Yahudiler mi yaşamış? sorusu üzerine araştırma yapmaya başladım. Bir zamanlar Cizre’de yaklaşık dört bin Yahudi’nin yaşadığını öğrenince de merakım iyice artmaya başladı.
[...]
Röportajın devamı için: Avlaremoz
https://www.avlaremoz.com/2020/04/16/dogu-ve-guneydogu-anadolu-yahudileri-suleyman-sanli-ile-soylesi/