Corry Guttstadt - Haïm-Vidal Sephiha bir ay önce 17 Aralık’ta 96 yaşında hayata veda etti. Sefarad dünyası önemli sözcülerinden birini kaybetti. Kendisinin ve ailesinin hikâyesi bize aynı zamanda o dönemde Avrupa’da yaşayan Türkiye Yahudilerinin kaderini hatırlatıyor.
Haïm-Vidal Sephiha 1923’te İstanbul’dan Belçika’ya göç eden bir Yahudi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi, Brüksel’de bir halı tamir atölyesi işletiyordu ve o dönemde Avrupa’da yaşayan ve sayıları 20 ile 25 bin arası tahmin edilen Türkiyeli Yahudiler gibi tipik bir hayat sürdürüyordu. 1943’te, Almanlar Haim Vidal 20 yaşını henüz bitirmeden Auschwitz’e sevk ettiler.
Toplama kamplarının cehennemini yaşadıktan sonra ve özellikle annesinin ölümünden sonra, kendi anadili olan Judéo-Espagnol’u araştırıp korumayı ve Sefaradların kültürel hafızasını muhafaza etmeyi, hayat vazifesi edindi ve bu görevi hem profesör, hem yazar, hem de aktivist olarak inatla sürdürdü.
2003 yılında Auschwitz-Birkenau anıtında ölüm kamplarında öldürülen Sefaradların anısına Judeo-Espanyol lisanında bir plaket konulmasına önayak oldu.
‘Halıların arasında doğduk ve halıların arasında büyüdük’
Haïm-Vidal’in ebeveynleri birbirinden bağımsız olarak Belçika’ya gelmişler.
Annesi Esther Eskenazy 1892’de İstanbul’da doğdu. Ailesi 1908 Büyük yangınında evini kaybedince umutlarını daha önce Belçika’nın Anvers kentine göç eden akrabalara bağlayıp 1910’da İstanbul’u terketti. Esther Brüksel’de bir Ermeni’nin dükkânında halı tamircisi olarak çalışmaya başladı.
Babası David Nessim Sephiha Ortaköy’de, Sephiha (tenekeci) isminin ima ettiği gibi, nesillerden beri tenekeci mesleğinde çalışan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi, önce Paris’te yaşayan kuzenin yanına gitti, sonra şansını Brezilya’da denedi ve oradan Paris’e döndü.
[...]
Haberin devamı için: Bianet
http://bianet.org/bianet/insan-haklari/219158-haim-vidal-sephiha-nin-auschwitz-ten-de-gecen-96-yili