Melike Çapan - E5’in ortasında bir anıt mezar...
İstanbullunun varlığından bile habersiz olduğu bu anıt mezar, 19. yüzyılın en zengin ailelerinden birine ait.
Kırım Savaşı’nı finanse ettiği gibi Osmanlı hazinesine borç veren, aynı amaçla saray çevresinin de sık sık kapısını çaldığı bu ünlü Osmanlı bankeri, Abraham Salomon De Kamondo.
Kamondolar, modernizmle tanışan Osmanlı finans sisteminin kurucu ailelerinden.
Osmanlı’nın Müslüman olmayan tebaasından ilk kez mülk edinme hakkına sahip olan aile, yaşadıkları Galata semtini yalnızca dönemin İstanbul’unun değil, Osmanlı coğrafyasının en önemli finans merkezi haline getirdi.
Kamondo Reu, bugünkü ismiyle Banker Sokak, 1815 yılında ailenin ismiyle açtığı İshak Kamondo ve Şürekası ve ilk bankanın da açıldığı yerdir.
Yer seçimi tesadüf değildir. Kamondo ailesi Banker Sokağın üst tarafında yer alan bugünkü adıyla Felek Sokak’ta ikamet etmektedir.
Kamondo ailesi 19. yüzyıl İstanbul’una mekansal olarak da iz bırakır.
Banker Sokak ve Bankalar Caddesi’ni birleştiren 1870-1880 yıllarında inşa edilen Kamondo Merdivenleri 21. yüzyıl İstanbul’unun da en bilindik şehir yapılarından biridir.
500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi Başkanı Silvyo Ovadyo, merdivenleri yapılış hikayesini anlattı.
Ovadyo, “Kont Abraham De Kamondo’nun evi bugünkü Terziler Sinagog’u dediğimiz Schneidertempel Sanat Merkezi’nin sokağındadır. Şu anda çok güzel bir otel olarak restore edilmiştir. İş yeri de Bankalar Caddesi’ndedir. Bunun için çok büyük bir tur atmak zorundadır. Bu yüzden evinden işine rahat gitmek için o merdivenleri tesis etmiştir” dedi.
Torunlar devri
Aile reisi olan Abraham Salomon, gün geçtikçe büyüyen işlerini torunları Abraham Behor ve Nissim Kamondo’ya devreder.
Bankanın ilerlemesin en etkili isim olan Abraham Behor ve Nissim Kamondo diğer bankerlerle birlikte Şirket-i Hayriye ve Dersaadet Tramvay Şirketi’ne ortak olur.
Modern İstanbul’un ilk belediyesi 6. Daire’nin kuruluşuna da katkıları olan aile, ne şehrin ne de Osmanlı tarihinde hakkettiği yeri alır.
Ovadyo, Kamondo ailesinin hizmetlerini, “İstanbul’a belediyecilik hizmetleriyle çok yeni şeyler yapmıştır. Hanların oluşumda da çok büyük bir payı vardır. İstanbul’da 25’in üzerinde han bırakmıştır Fransa’ya gittikten sonra” diye anlattı.
19. yüzyıl Osmanlı modernleşmesi aynı zamanda laik eğitim uygulamalarının da yerleşmeye başladığı dönemdir.
Yahudi Cemaati’nin de eğitimine önem veren Abraham Behor’un ismi bu dönemde ortaya çıkar.
Ancak sonuç hiç de beklenilen gibi olmaz, laik eğitim sistemine karşı olan Hahambaşılığı tepkisi ile karşılaşır.
[...]
Haberin devamı için: INDEPENDENT Türkçe
https://www.independentturkish.com/node/129256/haber/e5%E2%80%99-orta-yerinde-unutulmu%C5%9F-bir-osmanl%C4%B1-bankeri-kamondo