Evrim Kepenek
“Yə tχəλ a ċəċa a.Ša ɣa-la.na.w.mə.t za bza a.wádya-ba, za λamsá dəwa.wt. Dunay ɣa t°axə´-bza ɣa a.ċʼanə za tə´t Tevfik Esenç 08.10.1992 gə´ dəwa.qʼa. Wana´ ɣafa t°axə´-bza a.bayna.wə.qʼa. A ċəċa.n Türkiye gə´ yə tχəλ a.mə.məs˙a.fa.n, a.mə.ša ɣa-la.fa.n, a.mə.tχə.fa.n. 08.10.1992 λáqʼala; š´ə.nanaw-warad, š´ə.mas˙a, š´ə.warada, š´ə.wadya.qʼa.n yə c°aɣ̅°ə. Dunay ɣa´w.bza “na´-bza ɣa´ məṡ°a” txa´ž´ š´əx! “yə´zaqʼala a t°axə´-bza a č´aqʼa´” a. qʼa´. qʼa´ Tevfik Esenç ala a č´aqʼa´”
Bu cümleleri okudunuz, okumaya çalıştınız ve anlamadınız…
Oysa bu cümleler bu topraklarda duyulan dillerden biriydi.
Bugün bu dili Türkiye’de hiç kimse anlamıyor, konuşmuyor ve okumuyor. Ubıh halkının dili Ubıhça’yı konuşabilen son insan Tevfik Esenç’in ölümüyle bu dil de toprak altına gömüldü.
Aralarında bianet’in de olduğu 40’ı aşkın sivil toplum bileşeninden Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA) 21 Şubat Dünya Anadili Günü’nü Ubıhça ile karşıladı.
"Tüm anadilleri insanlık için eşsiz değerde"
İstanbul ODTÜ Mezunlar Derneği’nde gerçekleşen 21 Şubat Dünya Anadili Günü Kutlaması’na en az 22 halkın temsilcileri, Agos’tan Patrak Estukyan, bianet’ten gazeteci Nadire Mater, gazeteci Tuğrul Eryılmaz ile çok sayıda kişi katıldı. DHİBRA’dan Bülent Bilmez, Erdoğan Yılmaz, Elif Yıldız, Meral Çare, Gül Hür, Eyyüp Subaşı, Ayça Atçı’nın da yer aldığı toplantıda DHİBRA bileşenleri adına Meral Çare şöyle seslendi:
“Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağının (DHİBRA) bileşenleri olarak, 2020 yılı UluslararasıAnadili Günü’nü, Kafkasya’dan Osmanlı İmparatorluğu topraklarına sürgün edilen Ubıh halkının Türkiye’de yitip gitmiş dilinden bir açıklamayla karşılıyoruz. Bu metni yazanlar ve metnin altında imzası bulunanlar dâhil bugün Türkiye’de hiç kimse bu açıklamanın Ubıhça çevirisini okuyup anlayamıyor. Çünkü bu dil, 8 Ekim 1992 yılında Ubıhça konuşabilen son insan Tevfik Esenç’in ölümüyle toprak altına gömüldü.
[...]
Haberin devamı için: Bianet
http://bianet.org/bianet/insan-haklari/220329-turkiye-nin-21-anadilinde-ortak-deklarasyon-bir-dil-kaybolursa-bir-halk-olur